Wat is een BOPA en wanneer gebruik je die?
Een bouwplan is hoger dan het omgevingsplan toestaat. Een bedrijf wil uitbreiden buiten de vastgelegde bouwgrenzen. Of een initiatief wijkt op een andere manier af van de regels voor een locatie.
Dat betekent niet automatisch dat het initiatief niet door kan gaan. Met een BOPA kan het bevoegd gezag in bepaalde gevallen toestemming geven voor zo'n afwijking. Daarbij moet wel duidelijk zijn of de ontwikkeling op de betreffende locatie aanvaardbaar is.

Wanneer is een BOPA nodig?
BOPA staat voor buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Het gaat om een activiteit die niet past binnen de regels van het geldende omgevingsplan.
Stel dat een initiatiefnemer een gebouw van 13 meter hoog wil realiseren, terwijl het omgevingsplan maximaal 10 meter toestaat. Voor die afwijking kan een omgevingsvergunning voor een BOPA worden aangevraagd.
Het bevoegd gezag beoordeelt vervolgens of de activiteit op die locatie aanvaardbaar is. Een afwijking van het omgevingsplan betekent dus niet automatisch dat een vergunning kan worden verleend. De toestemming geldt voor het concrete initiatief. De regels van het omgevingsplan zelf veranderen daardoor niet.
ETFAL bepaalt of de ontwikkeling op locatie past
Bij de beoordeling speelt de evenwichtige toedeling van functies aan locaties, oftewel ETFAL, een belangrijke rol.
De centrale vraag is: past deze ontwikkeling op deze plek als alle relevante belangen en gevolgen worden meegewogen?
Welke onderwerpen daarbij een rol spelen, verschilt per initiatief. Denk aan geluid, verkeer, natuur, water, milieu, gezondheid en de gevolgen voor omliggende functies.
Een uitbreiding van een bedrijf naast woningen vraagt bijvoorbeeld om een andere beoordeling dan een hoger gebouw in een stedelijk gebied. De locatie en het initiatief bepalen daarom welke informatie en onderzoeken nodig zijn.
Hoe verloopt een procedure?
Voor een BOPA geldt meestal de reguliere procedure. Het bevoegd gezag beslist in beginsel binnen acht weken op de aanvraag. Deze termijn kan eenmalig met maximaal zes weken worden verlengd.
In bepaalde situaties geldt de uitgebreide procedure. De beslistermijn bedraagt dan in beginsel zes maanden.
Bij gemeentelijke BOPA's is het college van burgemeester en wethouders doorgaans het bevoegd gezag. De gemeenteraad kan vooraf gevallen aanwijzen waarin een bindend advies nodig is. Afhankelijk van de aanvraag kunnen ook andere bestuursorganen betrokken zijn bij advies of instemming.
Het is daarom belangrijk om vroeg duidelijk te hebben welke procedure bij het initiatief hoort.
BOPA of het omgevingsplan wijzigen?
Een BOPA is niet voor iedere ontwikkeling de meest logische route. Bij een concreet initiatief kan een BOPA passend zijn. Gaat het om een bredere gebiedsontwikkeling, meerdere toekomstige initiatieven of een structurele verandering van wat binnen een gebied mogelijk moet zijn? Dan kan een wijziging van het omgevingsplan beter aansluiten.
Het verschil zit vooral in het effect. Een BOPA geeft toestemming voor een concrete activiteit, maar wijzigt de regels van het omgevingsplan niet.
Sommige voortdurende BOPA's moeten uiteindelijk wel in het omgevingsplan worden verwerkt. Vanaf 1 januari 2032 geldt voor bepaalde BOPA's dat dit binnen vijf jaar na het onherroepelijk worden van de vergunning moet gebeuren.
De keuze voor een BOPA of een wijziging van het omgevingsplan vraagt daarom ook om een blik op toekomstige ontwikkelingen en het beheer van het omgevingsplan.
Breng de juiste route in beeld
Een initiatief dat niet binnen het omgevingsplan past, hoeft niet direct vast te lopen. Wel is het belangrijk om vroeg vast te stellen waar het initiatief afwijkt, welke gevolgen dat heeft voor de omgeving en welke route daarbij past.
InterConcept ondersteunt gemeenten bij ruimtelijke vraagstukken, vergunningprocedures en de toepassing van de Omgevingswet. Zo helpen we om complexe ruimtelijke afwegingen te vertalen naar een duidelijk en zorgvuldig proces.